De traditionele kransleggingen zijn onlosmakelijk verbonden aan de Dodenherdenking op 4 mei. De herdenking in de Lierse Hoofdstraat wordt jaarlijks georganiseerd door het 4 mei-comité. Deze groep vrijwilligers doet echter meer. Wij spraken met Jeroen Verspeek.
“Een jaar of vijftien,” is hij al betrokken bij de organisatie van de Lierse Dodenherdenking op 4 mei. De organisatie bestaat op dit moment verder uit Gerrit Riezebos, Steven Cogels en Marloes van den Berg. “Daarnaast zijn er toch een groot aantal mensen die direct of indirect een bijdrage leveren aan de realisatie van de Herdenking. Het is geen groot evenement, maar zonder hulp ben je nergens.”
Basisscholen
“We brengen de herdenking onder de aandacht op Lierse basisscholen door gastlessen te geven met overlevenden die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, en met veteranen die op recente (vredes)missies zijn geweest. We plannen de bezoeken altijd kort voor de meivakantie.”
De lessen worden goed ontvangen door de leerlingen. “De gastlessen worden gegeven in groep acht. Het kan best een uitdaging zijn om kinderen van die leeftijd te boeien, maar met name de verhalen uit de Tweede Wereldoorlog blijven interesse wekken. Deze mensen waren destijds nog jonger dan de leerlingen in groep 8, en kunnen de generatiekloof ieder op hun manier mooi overbruggen.”
“Vele Lierenaars hebben dit als het goed is meegekregen”
“Verhalen over recente missies in bijvoorbeeld Afghanistan, voormalig Joegoslavië en Libanon komen ook aan bod. We laten scholen hun voorkeur voor een thema uitspreken, zo ontstaat het programma. Dit gebeurt naar mijn idee al ruim 25 jaar, dus vele Lierenaars hebben dit als het goed is meegekregen.”
Niet vanzelfsprekend
Hoewel verhalen uit de Tweede Wereldoorlog blijven boeien, benadrukt Jeroen dat het belangrijk is om jongeren mee te geven waarom deze herdenking bestaat. “Het is waardevol om de volgende generatie ook mee te geven dat vrijheid niet vanzelfsprekend is en even stil te laten staan bij alle ellende die er is in de wereld.”
“De realiteit dat je in dezelfde tijd naar je vakantie in Zuid-Spanje kan vliegen als naar een conflictgebied in de Oekraïne. We gaan nu naar Kroatië en andere Balkanlanden omdat het daar zo mooi is, een kleine dertig jaar nadat daar mensen elkaar bestreden met hetzelfde fanatisme als pak hem beet tachtig jaar terug in Duitsland. Wat dat betreft zijn we als mensen veerkrachtig, binnen tien jaar na alle ellende van de Tweede Wereldoorlog vieren Duitsers vakantie in Nederland en andersom terwijl lang niet alle trauma’s verwerkt waren.”
“De dienst is in de Domkerk maar heeft geen religieus karakter”
De manier waarop de Dodenherdenking in het dorp verzorgd wordt, slaat aan getuige het aantal aanwezigen ieder jaar bij de muzikale herdenkingsdienst en de daaropvolgende Stille Tocht richting het monument waar kransen worden gelegd. “De dienst is in de Domkerk maar heeft geen religieus karakter. Het is belangrijk dat iedereen zich er welkom voelt, en naar huis gaat met een gevoel dat het mooi en waardevol was. Je kunt natuurlijk vanaf de bank naar de Herdenking op de Dam of de Waalsdorpervlakte kijken of op een terras 2 minuten stil zijn. Ook dat is vrijheid, je eigen keuze maken, maar het kan geen kwaad daar letterlijk en figuurlijk bij stil te staan.”
Toekomst
Om de continuïteit verder te versterken, wordt het comité in april 2026 opgericht als stichting. Dat biedt meer mogelijkheden om structurele financiering aan te trekken via fondsen en subsidies en maakt het eenvoudiger om de jaarlijkse kosten gedekt te krijgen.
Hoewel veel partijen belangeloos meewerken — waaronder muziekverenigingen Excelsior en Liora, scouting, brandweer en andere lokale organisaties — brengt de organisatie van de herdenking elk jaar kosten met zich mee. “Het blijft een kleinschalig, maar belangrijk project,” aldus Jeroen. “We willen gastsprekers en veteranen goed ontvangen en de herdenking in de Domkerk en bij het monument kwalitatief sterk neerzetten.”
Dankzij steun van lokale fondsen en subsidieverstrekkers is de financiering tot nu toe steeds goed geregeld. Met de stichtingsvorm hoopt het comité bovendien een kleine buffer op te bouwen. “Niet alleen voor de toekomst, maar ook om af en toe iets terug te kunnen doen voor de mensen die al jaren klaarstaan om deze herdenking mogelijk te maken.”
Het programma voor 4 mei in De Lier vind je hier: Dodenherdenking | 2678.nl
