Loop op zaterdag langs een willekeurige Westlandse sportclub en je ziet het perfecte plaatje van deze tijd. Strak tenue, gepersonaliseerde bidon, warming-up met oortjes in. Alles klopt. Behalve één ding: niemand voelt zich ergens verantwoordelijk voor.
“Vrijwilligers dringend gezocht.”
Al jaren. Altijd dringend. Altijd gezocht. Nooit gevonden.
Op het veld loopt alles strak. Nieuwe shirts, warming-up met muziekbox, coach met een tablet. Maar kijk iets verder dan de middencirkel en je ziet de werkelijkheid: De wedstrijd wordt gefloten door een zestiger met kunstknie. De kantine wordt gerund door mensen die er al stonden toen de euro nog gulden heette, en het bestuur bestaat uit dezelfde drie namen als tien jaar geleden. Omdat niemand anders het wil. Of durft.
De sportvereniging. Ooit was dat het kloppend hart van het dorp. Je voetbalde, je dronk een biertje, je ruimde je eigen zooi op en als de club belde, dan deed je bardienst. Punt. Nu is sport voor veel jongeren iets wat je ‘consumeert’. Je komt trainen, je speelt, je vertrekt. Vrijwilligerswerk? “Daar heb ik geen tijd voor, ik moet herstellen.” Herstellen van wat? Een potje in de vijfde klasse?
Ervaring
De jongere generatie sport anders. Sport is een ‘ervaring’. Je komt, je presteert (of niet), je post op de socials en je bent weer weg. De club is decor. Vrijwilligerswerk is optioneel. Verantwoordelijkheid is iets voor “als het uitkomt”. En het komt nooit uit.
Bardienst draaien? “Sorry, druk.”
Lijnen trekken? “Geen tijd.”
Bestuursfunctie? “Teveel gedoe.”
“Misschien omdat verantwoordelijkheid niet alleen belastend is, maar ook richting geeft.”
Tegelijkertijd zien we iets paradoxaals. Diezelfde generatie die vrijheid predikt, zit massaal vast in burn-outs, keuzestress en existentiële twijfel. Alles kan, alles mag, alles moet leuk zijn en juist daarom voelt alles zwaar. Misschien omdat verantwoordelijkheid niet alleen belastend is, maar ook richting geeft. Omdat ergens bij horen betekent dat je soms iets doet waar je geen zin in hebt.
Klagen
Maar wel klagen. Over contributie. Over slechte velden. Over dat “de club niks organiseert”. Alsof een vereniging een bezorgdienst is waar je alleen hoeft te bestellen. Verantwoordelijkheid is iets wat je vooral niet te lang moet dragen, want stel je voor dat je er stress van krijgt. En op het werk zien we hetzelfde patroon. Fulltime werken is ouderwets. Loyaliteit verdacht. Ambitie heet ineens “toxisch”.
Alles moet leuk zijn, flexibel en vooral: vrijblijvend. Verantwoordelijkheid nemen mag, maar alleen zolang het geen spanning oplevert. Liever een vierdaagse werkweek, onbeperkt verlof en een coach om te praten over gevoelens. Ondertussen vraagt dezelfde generatie zich hardop af waarom alles zo duur is en waarom niemand meer iets voor elkaar over heeft. “We willen alles voor niks”.
Het cynische? Die vrijheid waar zo hard voor wordt gevochten, voelt inmiddels als een last. Keuzestress, burn-outs, mentale coaches, we hebben alles lichter willen maken en precies daarom is het zwaarder geworden.
Mentaliteit
De oudere generatie wordt vaak weggezet als star en conservatief. Maar zij begrepen iets wat we zijn kwijtgeraakt: dat een gemeenschap niet draait op likes, maar op mensen die op komen dagen. Die hun mond houden en doorwerken. Die verantwoordelijkheid nemen, ook als niemand applaudisseert.
“Niet door gebrek aan talent, maar door een overschot aan gemakzucht”
De Lier, het Hele Westland eigenlijk, is groot geworden door mensen die niet vroegen wat het hen opleverde, maar wat er nodig was. Die mentaliteit staat inmiddels onder druk. Niet door gebrek aan talent, maar door een overschot aan gemakzucht, verpakt als zelfzorg en ‘me-time’.
Instagram-post
Dus blijf vooral praten over balans, grenzen, inclusiviteit en zelfzorg. Maar onthoud dit: zonder mensen die verantwoordelijkheid nemen, blijft er weinig over van onze sportclubs, onze verenigingen en uiteindelijk ons dorp. Zolang niemand de kantinedienst wil draaien, blijft het bij woorden. Mooie woorden. Net als die Instagram-post na de wedstrijd.
Een gemeenschap zonder vrijwilligers is geen gemeenschap.
Het is een abonnement. En abonnementen kun je opzeggen.
En als dan ook de laatste vrijwilliger ermee stopt, kunnen we altijd nog een story plaatsen: “Jammer dat de club verdwijnt.” Het voordeel daarvan zou wel zijn dat er dan tijd is om te bewegen, op zoek naar je ruggengraat…
