In het dagelijks leven ben ik werkzaam als accountant. Voor mijn klanten maak ik regelmatig een HRBI-overzicht. De afkorting HRBI heb ik zelf verzonnen en staat voor: “Hoe Rijk Ben Ik”. Ik maak dan een overzicht met de bezittingen (grond, panden, vorderingen en geld op de bank) en schulden (leningen, nog te betalen bedragen) van de klant met als saldo het eigen vermogen.
Dezelfde vraag zou je kunnen stellen over onze gemeente Westland. Hoe Rijk of Hoe Arm is gemeente Westland? Bijvoorbeeld ten opzichte van andere (vergelijkbare) gemeenten. Als je deze vraag stelt aan ChatGPT krijg je echter vaak antwoorden die gebaseerd zijn op de gemiddelde inkomens van de bewoners van een gemeente. Dit is ook interessant maar niet voor de gestelde vraag.
Vergelijkbare gemeenten
Uit de jaarrekening van een gemeente blijkt het eigen vermogen, dit kun je dan per inwoner uitrekenen en vergelijken met andere gemeenten. Zie hieronder een staatje van een aantal grote en naburige gemeenten, gebaseerd op de meest recente jaarrekeningen:
| Eigen vermogen (EV) x 1 miljoen euro | Balanstotaal x 1 miljoen euro | EV in % van Balanstotaal | Aantal inwoners | EV per inwoner in euro’s | |
|---|---|---|---|---|---|
| Amsterdam | 8.200 | 15.300 | 54 | 935.000 | 9.000 |
| Rotterdam | 2.800 | 4.700 | 59 | 671.000 | 4.000 |
| Den Haag | 1.300 | 3.900 | 33 | 569.000 | 2.300 |
| Delft | 316 | 762 | 41 | 110.000 | 2.800 |
| Westland | 289 | 785 | 37 | 110.000 | 2.600 |
| M-Delfland | 67 | 195 | 34 | 19.000 | 3.500 |
| De Lier (2003) | 14 | 33 | 41 | 11.000 | 1.235 |
Op zich een leuk lijstje, maar het zegt toch nog helemaal niks. Want de bezittingen van gemeenten zijn waarschijnlijk niet volledig opgenomen (bijvoorbeeld niet alle gronden in eigendom zijn bekend of gewaardeerd). En de bezittingen die wel op de balans zijn opgenomen geven vermoedelijk niet de werkelijke waarde aan. Ook zijn er misschien voorzieningen en schulden op de balans gepresenteerd die eigenlijk tot het eigen vermogen behoren. De cijfers in de jaarrekeningen zijn met andere woorden over het algemeen voorzichtig opgesteld en vaak niet goed vergelijkbaar.
Het blijft dus schatten en schieten om een gevoel te krijgen of Westland een rijke of arme gemeente is. De landelijke norm bedraagt overigens 10% (het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal). De gemeenten in het bovenstaande lijstje komen allemaal ruimschoots boven de landelijke norm uit en het betreft dus rijkere gemeenten dan het gemiddelde.
De Lier
Toen De Lier nog een zelfstandige gemeente was, behoorde ons dorp ten opzichte van de andere gemeenten in Westland tot de rijkere. Dit is echter door de eenwording opgegaan in het geheel.
Eind 2003 bedroeg het eigen vermogen per Lierse inwoner € 1.235. De waarde van onze huizen is in de afgelopen twintig jaren misschien wel verdubbeld en dit komt dus aardig overeen met de waardeontwikkeling van het eigen vermogen per inwoner (van € 1.235 naar € 2.600).
“Grote steden als Rotterdam en Amsterdam zijn veel rijker”
Uit het staatje blijkt overigens ook dat het eigen vermogen van onze buren in Midden-Delfland (€ 3.500 per inwoner) bijna € 1.000 hoger ligt dan in Westland (€ 2.600). De andere naburige gemeenten Delft en Den Haag zijn vergelijkbaar met Westland. Grote steden als Rotterdam en Amsterdam zijn veel rijker, ik vermoed met name door bezittingen in o.a. de (lucht)havens.
Trots
We hebben dan wel geen luchthaven, maar zijn er niet talloze dingen waar grote steden met jaloerse ogen naar een hecht dorp als het onze kijken? Het saldo op de gemeentelijke balans zegt weinig over hoe gelukkig inwoners zijn.
“In een dorp als De Lier vind je waarde die geen euro kan uitdrukken”
Misschien draait rijkdom minder om cijfers en meer om iets dat niet in een balans past. Niet om wat we bezitten, maar om hoe we samen leven. In een dorp als De Lier vind je waarde die geen euro kan uitdrukken: een kracht die ontstaat wanneer mensen elkaar kennen, helpen en iets opbouwen dat blijft. Misschien is dát de echte rijkdom waar we trots op mogen zijn.
